Avrupa Merkez Bankası’nın Raporunda 3 Kritik Kriz Senaryosu

Avrupa Merkez Bankası’nın Raporunda 3 Kritik Kriz Senaryosu

Avrupa Merkez Bankası (ECB), yayınladığı yeni raporda, Orta Doğu’daki devam eden çatışmalar, artan kamu borçları ve borsa değerlemelerindeki yükseklikler nedeniyle Euro Bölgesi’nin finansal istikrarında ciddi riskler bulunduğunu belirtti. “Mayıs 2026 Finansal İstikrar Değerlendirmesi” adlı raporda, yatırımcıların jeopolitik ve mali tehditleri göz ardı ettiği, piyasa algısının ani bir şekilde olumsuz bir hale dönüşme riskinin yüksek olduğu vurgulandı. Küresel finans sisteminin ve reel ekonominin bu yıla birçok zorluğa rağmen dayanıklı bir şekilde girdiği ifade edilirken, bu dayanıklılığın Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu büyük jeoekonomik şoklarla test edildiği belirtildi.

Raporda ayrıca, küresel ticaret ve uluslararası işbirliğine dair belirsizliklerin arttığına, kritik altyapılara yönelik siber güvenlik tehditlerinin ve hibrit risklerin de yükseldiğine dikkat çekildi. Finansal piyasaların enerji arzındaki kesintilere adapte olmaya çalıştığı ancak hisse senedi değerlemelerinin tarihsel normların oldukça üzerinde kaldığı bildirildi. Kurumsal tahvil risk primlerinin ise dünya genelinde düşük seyrettiği ifade edildi. Fiyatlamaların jeopolitik ve politik belirsizliklere karşı hassas olduğu, aşağı yönlü mali ve makro-finansal risklerin ise piyasalarda göz ardı edildiği kaydedildi.

ECB’nin raporunda, zorlu jeoekonomik koşullarda atılacak mali genişleme adımlarının, yüksek borç seviyelerine sahip Euro Bölgesi ülkelerinin kamu maliyesini daha da zorlayabileceği ve devlet tahvili risklerinin yeniden fiyatlandırılmasına yol açabileceği konusunda uyarılar yapıldı.

Banka dışı finansal aracılık (shadow banking) sektöründeki kırılganlıkların devam ettiğine işaret eden raporda, hedge fonları, para piyasası fonları ve özel brokerleri içeren bu sektörde düşük likidite tamponları ve yüksek portföy değerlemelerinin, piyasa stresine yol açabilecek zorunlu varlık satışlarını tetikleyebileceği ifade edildi. Özellikle ABD kaynaklı riskler nedeniyle birbirine bağlı olan özel piyasaların dikkatle izlenmesi gerektiği vurgulandı.

Raporda, Euro Bölgesi bankalarının yüksek karlılıkları ile sermaye ve likidite tamponları sayesinde son dönemdeki belirsizlikleri başarılı bir şekilde aştığı belirtilirken, Orta Doğu’daki savaşın doğrudan etkilerinin birkaç banka ile sınırlı kaldığı, ancak krizin uzaması durumunda ikinci aşama etkilerinin ağır olabileceği kaydedildi. ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos, “Mevcut enerji arz şoku, enflasyon üzerinde yukarı yönlü, ekonomik büyüme üzerinde ise aşağı yönlü riskler yaratmaktadır. Zayıf bir ekonomik büyüme ortamında finansman maliyetlerinin artması, piyasa dalgalanmalarını artırabilir ve borç ödeme kapasitesini zorlayabilir.” şeklinde açıklamalarda bulundu.

Author: Ayşe Kaya